Zes PR-tips van Wouter Bos

1. Zeg nooit tegen je interviewer dat je het een goed of mooi interview vindt! De betrokken journalist zal van de weeromstuit denken dat hij te aardig voor je is geweest en je een volgende keer vele malen harder aanpakken.
2. Een politicus die geen antwoord geeft op vragen is erg voor een interviewer maar een politicus die heel korte antwoorden geeft (ja, nee, ik weet het niet) is soms nog veel erger. Toch geeft het je oneindig veel meer controle over het gesprek en kan het veel minder vaak fout gaan. Kijk interviews met Gerrit Zalm van vroeger na. Kwisje: wie heeft al die interviews gezien en komt in de buurt van de meester? Ik zet mijn geld op Henk Bleker.
3. Kijk uit voor gezelligheid. Die Webeling en van der Linden waren jongens van mijn generatie, wilden nootjes op tafel en een biertje er bij. Dan gaat het snel fout.
4. Kijk uit voor nootjes op tafel. Een vast element van mijn voorbereiding als ik naar Barend en van Dorp ging bestond er uit dat mijn voorlichters me op het hart drukten van de nootjes af te blijven. Ga je toch voor de bijl dan kwam je geheid op het verkeerde moment in beeld terwijl je of vies zat te kauwen of voor iedereen zichtbaar opvallend onopvallend iets wat tussen je tanden zat daartussenuit probeerde te krijgen.
5. Keep it simple. Toen ik begin 2007 bekend moest maken of ik in de Tweede Kamer zou blijven of minister zou worden in het vierde kabinet Balkenende, vond ik dat ik langzaam de beweging in moest zetten dat ik misschien toch het kabinet in zou gaan. En toen dus de vraag werd gesteld of ik in de Kamer zou blijven gaf ik het –vond ik- briljante antwoord: “Uitgangspunt voor een politiek leider moet zijn dat hij in de Kamer zit.” En ik dacht: nu hebben ze het door want ik spreek niet in de ik-vorm en ik gebruik het woord uitgangspunt en men zal toch wel begrijpen dat een uitgangspunt iets anders is als een eindpunt, dat je ook van een uitgangspunt mag afwijken? Briljant was het ongetwijfeld maar naïef en veel te ingewikkeld was het ook. Journalisten willen duidelijkheid en dat verhoudt zich niet altijd tot al te veel nuance. De betreffende journalist rapporteerde in ieder geval dat Bos vasthield aan zijn wens om in de Kamer te blijven.
6. Kijk uit voor informele contacten en off the record afspraken. Het is reuze leuk en verleidelijk om met journalisten te kletsen, zogenaamd off the record of informeel maar het is bloedlink. Veel wordt (weer off the record natuurlijk) toch doorverteld. Soms krijg je vragen over dezelfde materie on the record terug van dezelfde journalist die weet wat je daar off the record over gezegd heeft en zijn kennis dus regelrecht misbruikt. Er is een enorm gevaar dat roddel en achterklap niet te onderscheiden valt van serieuze informatie. En er bestaat een gerede kans dat journalist en politicus te afhankelijk van elkaar worden en hun beider kritische vermogen verliezen. De conclusie kan natuurlijk ook zijn dat je sowieso alleen maar on the record moet praten, maar mijn persoonlijke ervaring is dat er dan heel veel smeerolie verloren zou gaan in de omgang tussen pers en politiek. Maar daar moet Joris Luijendijk vanavond maar meer over zeggen.

Lees de hele toespraak van Wouter Bos terug op Villamedia.